Reflux, ZUM, wady układu moczowego

Badanie moczu może pomóc w rozpoznaniu choroby nerek i wątroby oraz dróg moczowych. Pozwala ocenić predyspozycje do tworzenia się kamieni, a także ułatwia diagnozę cukrzycy i żółtaczki.

Przed pobraniem moczu na badani ogólne, dziecko trzeba dokładnie podmyć, a następnie przemyć ujście cewki moczowej wodą. U niemowląt i małych dzieci pobranie moczu na badanie ogólne ułatwi a specjalny plastikowy pojemnik - woreczek, przyklejony do skóry krocza. Zaraz po oddaniu przez dziecko moczu, woreczek trzeba odkleić i przelać zawarty w nim mocz do czystego naczynia. Przed badaniem mocz powinno się przechowywać w chłodnym miejscu, żeby zawarte w nim elementy komórkowe nie uległy destrukcji.

Zwiększona liczba leukocytów w moczu jest jednym z objawów zakażenia układu moczowego, jednak leukocyturia może mieć też inne przyczyny, a u części dzieci z zakażeniem układu moczowego może nie występować lub być poprzedzona znamienną bakteriurią.

Do badania laboratoryjnego powinno się oddać ok. 100-150 ml porannego moczu do dowolnej, dokładnie umytej i wyparzonej, najlepiej szklanej buteleczki. W aptekach są też do kupienia (ok. 1zł) gotowe do użycia jałowe plastikowe pojemniki, specjalnie przeznaczone na zebranie moczu. Buteleczkę czy pojemnik po napełnieniu należy podpisać imieniem i nazwiskiem. Przed badaniem nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie, chociaż aby uniknąć błędów laboratoryjnych i uczynić badanie jak najbardziej wiarygodnym, warto zapoznać się z niektórymi zasadami wynikającymi z zakresu badania.

• • Badanie ogólne moczu jest czÄ™sto niedocenianym, ale niezwykle ważnym badaniem diagnostycznym. Jest proste do wykonania i stosunkowo tanie, a przynosi bardzo wiele informacji. Nie jest też zwiÄ…zane z żadnym ryzykiem, jest caÅ‚kowicie nieinwazyjne.
  • Zwykle wykonuje siÄ™ je w każdym rejonowym laboratorium analitycznym po uprzednim skierowaniu przez lekarza pierwszego kontaktu. Jeżeli jednak chcemy wykonać je odpÅ‚atnie i skontrolować funkcjÄ™ naszych nerek, można je także przeprowadzić w każdym laboratorium prywatnej sÅ‚użby zdrowia, a kosztuje wtedy okoÅ‚o 10 zÅ‚.
  • Wyniki interpretuje lekarz zlecajÄ…cy badanie. Wszystkie informacje zawarte na wydruku dotyczÄ… nastÄ™pujÄ…cych wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci i skÅ‚adników moczu.

 

Posiew moczu

Podstawa rozpoznania zakażenia układu moczowego jest stwierdzenie znamiennej bakteriurii. Przed zleceniem wykonania posiewu moczu lekarz ma obowiązek udzielenia szczegółowych informacji, w jaki sposób mocz na to badanie należy pobrać. Nieprawidłowe pobranie moczu na posiew może dać wynik fałszywie dodatni i narazić dziecko na niepotrzebne leczenie.

Nieuzasadniony jest pogląd, ze u dziecka, podobnie jak u dorosłych, trzeba pobrać na posiew pierwszą poranną porcję moczu. Przestrzeganie tej zasady często uniemożliwia przygotowanie dziecka do prawidłowego pobrania moczu. W przeciwieństwie do dorosłych, dziecko w nocy oddaje mocz, a więc żadna ranna porcja moczu nie jest pierwszą po nocy.

Jałowe naczynie do pobrania moczu na posiew należy otrzymać z laboratorium lub z apteki; mocz po pobraniu na posiew powinno się dostarczyć do laboratorium w ciągu godziny. Jeśli niemożliwe jest dotrzymanie tego terminu, mocz trzeba przechowywać w zamkniętym jałowym naczyniu w temperaturze około +4 stopni i w tej temperaturze dostarczyć do laboratorium, najlepiej umieszczając pojemnik z moczem w wychłodzonym w lodówce termosie. Wygodne są pojemniki na posiew moczu z pożywką transportową, umieszczoną na przymocowanej do korka "szpatułce". Pożywka po jednej stronie "szpatułki" przeznaczona jest dla bakterii Gram-dodatnich, po drugiej stronie dla bakterii Gram-ujemnych. Obie strony szpatułki musi oblać strumień moczu, którego nadmiar należy strzepnąć przed zamknięciem pojemnika. Tak pobrany mocz można przechowywać przed oddaniem do laboratorium w temperaturze pokojowej przez 24 godziny.

Mocz trzeba pobrać na posiew przed podaniem pierwszej dawki leku przeciwbakteryjnego, gdyż obficie wydalany w moczu lek może zahamować wzrost bakterii na pożywce.

Informacja o wyniku posiewu jest ważna przy podejmowaniu decyzji leczenia. Wstępną informację, czy posiew jest ujemny czy dodatni, powinni opiekunowie dziecka uzyskać po 24 godzinach. Przewidując oporność wyhodowanego drobnoustroju na wiele antybiotyków (np. w przypadku zakażenia szpitalnego), trzeba prosić o badanie rozszerzonego antybiogramu przed identyfikacją szczepu. Mocz pobrany do woreczka na posiew ma tylko wtedy wartość diagnostyczną, gdy w posiewie nie stwierdza się wzrostu bakterii.

Najbardziej rozpowszechnione jest pobieranie moczu na posiew ze środkowego strumienia.

Po spłukaniu ujścia cewki moczowej przegotowaną, wystudzoną wodą, starsze dzieci powinny zacząć oddawać mocz, którego pierwsza część strumienia nie jest przeznaczona do pobrania na posiew, a dalsza część - środkowy strumień trzeba pobrać bezpośrednio do jałowego naczynia lub opłukać nim obie strony szpatułki z pożywką. U dziecka, które nie opanowało jeszcze kontrolowanego oddawania moczu, należy czekać na spontaniczna fikcję zapewniając dziecku pozycję, w której nie dojdzie do zanieczyszczenia okolicy cewki. Oczekiwanie na oddanie moczu jest najkrótsze po pierwszym rannym obfitym karmieniu. Przy pobieraniu moczu ze środkowego strumienia, często dochodzi do zanieczyszczenia pobranej na posiew próbki. Następuje wtedy wzrost kilku rodzajów bakterii, co wskazuje na konieczność powtórzenia posiewu.

Większe prawdopodobieństwo jałowego pobrania moczu na posiew zapewnia cewnikowanie pęcherza. Jest ono szczególnie uzasadnione, gdy zachodzi konieczność szybkiego rozpoczęcia leczenia antybiotykami. Jeśli w posiewie cewnikowanego moczu bakteriuria nie jest znamienna lecz ma wartość podejrzaną, a dziecko nie jest leczone antybiotykami, należy posiew powtórzyć. Wyhodowanie tego samego drobnoustroju w podejrzanej ilości, przemawia za zakażeniem układu moczowego. Jeśli cewnikowanie moczu nie poprzedza bezpośrednio leczenia antybiotykami, uzasadnione jest podanie po cewnikowaniu jednej leczniczej dawki nitrofurantoiny, trimetoprimu lub ko-trimoksazolu w celu zapobieżenia zakażeniu przy cewnikowaniu. Prawdopodobieństwo zakażenia przy cewnikowaniu zwiększa obecność stulejki, zapalenia napletka lub sromu. W tych sytuacjach powinno się unikać cewnikowania pęcherza.

Złotym standardem pobierania moczu na posiew u noworodków i niemowląt jest nakłucie nadłonowe. Powinno się je wykonywać przy wypełnionym pęcherzu. Jeśli opukiwaniem nie udaje się ustalić położenia dna pęcherza ponad spojeniem łonowym, należy sprawdzić badaniem USG stopień wypełnienia pęcherza. Największe znaczenie dla oceny stopnia wypełnienia pęcherza u niemowląt ma w badaniu USG wymiar poprzeczny pęcherza. Jeśli jest on mniejszy niż 3 cm, nie uzyskuje się na ogół moczu przy nakłuciu. Zabieg jest zwykle udany jeśli wymiar poprzeczny pęcherza przekracza 3,5 cm. Dostateczne wypełnienie pęcherza u dobrze nawodnionego niemowlęcia jest prawdopodobne po około 30 minutach od poprzedniej fikcji. Nakłucie nadłonowe wykonuje się utrzymując niemowlę w pozycji leżącej, po odkażeniu skóry wprowadzając cienką igłę umocowana na pustej strzykawce prostopadle do powłok brzusznych w linii środkowej ciała, 1-3 cm nad spojeniem łonowym.

Przed wykonaniem nakłucia nadłonowego warto umyć ujście cewki moczowej i przygotować jałowy pojemnik do pobrania moczu na posiew, ponieważ manipulacje przygotowujące do nakłuci nadłonowego lub samo nakłucie mogą spowodować mocję. W moczu pobranym przez nakłucie nadłonowe często stwierdza się krwinki czerwone, w związku z czym tak pobrany mocz nie nadaje się do badania ogólnego. Niegroźnym powikłaniem nakłucia nadłonowego jest nakłucie jelita. W posiewie uzyskuje się wtedy kilka rodzajów bakterii typowych dla flory jelitowej. Powyżej 2. roku życia nakłucie nadłonowe jest trudne z przyczyn psychologicznych.

Quote this article on your site