Reflux, ZUM, wady układu moczowego

Odpływ pierwotny jest przejawem nieprawidłowej czynności połączenia moczowodowo-pęcherzowego. Refluxy pierwotne są spowodowane wrodzonym niedorozwojem warstwy powierzchownej błony mięśniowej trójkąta pęcherza, występują też w razie podwójnego moczowodu, ale tylko do moczowodu nerki dolnej, na skutek wrodzonej krótkości śródściennego
odcinka moczowodu.

Wtórne powstają jako następstwo przeszkód w odpływie moczu z pęcherza (np. zastawki cewki moczowej, zwężenie dystalnej cewki moczowej), towarzyszą pęcherzowi neurogennemu i zapalenia pęcherza. Mogą być także powikłaniem operacyjnych uszkodzeń śródściennego odcinka moczowodu. W przypadku stwierdzenia przeszkody lub pęcherza neurogennego przyczyną odpływów są uchyłki rzekome, powstałe w obrębie ujścia moczowodów, które powodują przemieszczenie i skrócenie śródściennych odcinków moczowodów.

Opływ czynny stwierdza się podczas cystografii gdy zjawia się pod koniec oddawania moczu lub zaraz po mikcji.

Odpływy występujące już przy wypełnianiu pęcherza, bez udziału parcia na mocz, określa się jako odpływy bierne.


Leczenie odpływów może być zachowawcze lub operacyjne.

W odpływach wtórnych należy jak najszybciej usunąć przeszkodę podpęcherzową (np. zastawka cewki tylnej u chłopców, pierścień zwężający część dystalną cewki u dziewczynek). Po usunięciu przeszkód należy zdążać do opanowania ewentualnych zakażeń. Przy takim postępowaniu wtórne odpływy ustępują zwykle już po kilku miesiącach. Jeżeli stany zapalne i odpływy nie cofają się, konieczne będzie wykonanie operacji przeciwodpływowej. Również w przypadkach odpływów
towarzyszących zakażeniu, bez przeszkód opanowanie zakażeń powinno dać samoistne ustąpienie odpływów.

Najwięcej wątpliwości, w sprawach wyboru metod leczenia stwarzają odpływy pierwotne (czynne), wywołane wrodzonym niedorozwojem trójkąta pęcherza. U niektórych dzieci wraz z dojrzewaniem trójkąta pęcherza odpływy mogą ustąpić. Z tego względu u dzieci u których moczowody nie są poszerzone lub nieznacznie są poszerzone (stopień 1,2,3) nie należy od razu kwalifikować do leczenia operacyjnego.