Reflux, ZUM, wady układu moczowego

ANATOMIA
Nerki leżą w przestrzeni zaotrzewnowej. W pozycji leżącej górny biegun może sięgać do poziomu tarczy międzykręgowej Th 11/Th 12, dolny do L 3/L 4. Zazwyczaj lewa nerka leży wyżej niż prawa. Nerka ma typowy kształt, gładki, równy zarys i charakterystyczną budowę. Orientacyjne wymiary wynoszą: 12 cm długości, 6 cm szerokości, 4 -5 cm grubości. Miąższ nerki składa się z warstwy korowej i rdzeniowej. W warunkach prawidłowych grubość miąższu wynosi około 1,5-2.0 cm.
Układ kielichowo-miedniczkowy składa się z kielichów mniejszych, do których wpuklają się brodawki nerkowe. Kielichy większe są utworzone z grupy 3-4 kielichów mniejszych. Zazwyczaj można wyróżnić kielich górny, środkowy i dolny, lub analogiczne grupy kielichów. Kielichy większe uchodzą do miedniczki nerkowej, która może leżeć wewnątrz lub rzadziej zewnątrznerkowo. Kształt miedniczki może być bańkowaty, linijny czy też pośredni między tymi formami.

Moczowód ma długość około 30 cm i ma trzy przewężenia : a) w miejscu połączenia z miedniczką, b) w miejscu skrzyżowania z naczyniami biodrowymi i c) odcinek śródścienny w połączeniu moczowodowo-pęcherzowym. Średnica moczowodu w najszerszych miejscach wynosi 7-9 mm, w najwęższych 3-4 mm.
Tętnica nerkowa, najczęściej pojedyncza, dzieli się na gałąź brzuszną i grzbietową, gałęzie segmentarne i łukowate.

WADY WRODZONE
Są one związane z niezwykle złożonym rozwojem embrionalnym układu moczowego. Można wyróżnić zaburzenia dotyczące:
liczby nerek,
wielkości nerek,
położenia i kształtu nerek,
miąższu nerkowego,
układu kielichowo-miedniczkowego,
moczowodu,
naczyń nerkowych,
Agenezja czyli wrodzony brak tętnicy nerkowej, nerki, moczowodu jest często wykrywana przypadkowo podczas badań radiologicznych. Hipoplazja czyli niedorozwój nerki zazwyczaj jest jednostronny i związany ze zmniejszeniem nerki i UKM. Wydalanie moczu cieniującego zwykle bywa zachowane. W agenezji i hipoplazji występuje kompensacyjny przerost nerki po drugiej stronie. Nerki nadliczbowe występują bardzo rzadko. Przemieszczenie nerki (dystopia) może odbywać się w różnych kierunkach. Najczęściej spotykamy się z obecnością nerki w miednicy mniejszej (dystopia miedniczna) po właściwej stronie (d. prosta) lub po przeciwnej (d. skrzyżowana). Od nerki ruchomej różni się krótkim moczowodem i nieprawidłowym odejściem tętnicy nerkowej. Wady połączenia nerek to głównie nerka podkowiasta i plackowata, kiedy doszło do zrośnięcia dolnych biegunów nerek. Miedniczki są skierowane ku przodowi, a moczowody biegną po przedniej powierzchni nerek. Badanie tych wad możliwe jest przy użyciu każdej dostępnej metody. Dokładna ocena morfologii wymaga wykonania dwufazowego badania TK, a ocena czynności wydzielniczo-wydalniczej wymaga zastosowania badań radioizotopowych w niestandardowej, przedniej projekcji.

ZMIANY TORBIELOWATE
Torbiele zwykłe są najczęstszymi zmianami guzowatymi nerek. Obecnie wykrywa się je przypadkowo podczas badań TK czy usg wykonywanych z innych przyczyn niż choroby nerek. Mogą występować u 50% pacjentów w wieku powyżej 50 lat. W usg torbiel przedstawia się jako bezechowa struktura o gładkich zarysach, dobrze odgraniczona od otoczenia i dająca pozorne wzmocnienie fali ultradźwiękowej za zmianą. W tomografii komputerowej torbiel rozpoznajemy na podstawie wartości gęstości zbliżonej do wody (0-10HU), obecności gładkich zarysów i braku wzmocnienia kontrastowego po podaniu środka kontrastującego. W wątpliwych diagnostycznie przypadka bardzo pomocna jest MRI, która umożliwia wykrywanie małych guzów rosnących w ścianie torbieli.
Wielotorbielowate zwyrodnienie nerek typu dorosłych jest wrodzoną wadą rozwojowa polegającą na przekształcaniu się całych nerek w twory składające się licznych torbieli, przegrodzonych tkanką łączną oraz resztkami miąższu nerek. Jest dziedziczona jako cecha autosomalna dominująca. Obecność torbieli i powiększenie nerek można łatwo wykryć za pomocą usg, TK i MRI w wieku 20-30 lat kiedy mogą nie dawać jeszcze objawów klinicznych. Powiększenie nerek jest także widoczne w urografii a UKM często jest uciśnięty i zniekształcony przez uciskające torbiele. Ocena ilości zachowanego, czynnego miąższu nerkowego wymaga zastosowania badań radioizotopowych.
Torbielowatość nerek typu dziecięcego dziedziczy się w sposób recesywny, często z współistniejącą torbielowatością innych narządów. Wada wykrywana jest znacznie rzadziej ponieważ w pierwszym okresie życia jest częstą przyczyną zgonu. W obrazie USG nerki są powiększone i zazwyczaj w całości hiperechogenne (bardzo liczne mikrotorbielki są przyczyną wzrostu oporności akustycznej bez charakterystycznego obrazu torbieli w USG)
Nerka gąbczasta jest dziedziczną wadą rozwojową dotyczącą wyłącznie rdzenia nerki. Dochodzi do rozszerzenia cewek zbiorczych w piramidach jednej lub częściej obu nerek. Na zdjęciu przeglądowym można znaleźć plamkowate lub punkcikowate zwapnienia w rzucie piramid nerkowych. W urografii widać gromadzenie się moczu cieniującego w poszerzonych cewkach zbiorczych co daje obrazy porównywane wachlarza, kiści winogron, bukietu kwiatów czy mozaiki. Inne metody obrazowania nie wnoszą więcej informacji.

WADY ROZWOJOWE MOCZOWODU
Podwójny moczowód jest najczęściej spotykaną wadą towarzyszącą nerce o podwójnym UKM. Moczowody mogą łączyć się ze sobą lub uchodzić do pęcherza oddzielnie. Taka nerka jest zazwyczaj dłuższa. Nieprawidłowe położenie ujść moczowodów może występować w pęcherzu moczowym lub innych narządach (pochwa, macica, cewka moczowa, odbytnica). Ureterocele jest to torbielowate poszerzenie moczowodu w obrębie ściany pęcherza moczowego z podśluzówkowym wpuklaniem się do światła pęcherza. Klasyczna ocena polega na wykonaniu klasycznej dożylnej urografii, z modyfikacjami czasowymi indywidualnie dobieranymi w trakcie badania. Upośledzenie czynności nerki może być przyczyną braku czytelnego obrazu rentgenowskiego. Wskazane jest wówczas wykonanie statycznej urografii MR uzupełnionej izotopową oceną czynności wydzielniczo-wydalniczej.

KAMICA
Jest przewlekłą chorobą, która charakteryzuje się powstawaniem w układzie moczowym złogów o różnej twardości, wielkości, zawierających składniki moczu. Kamienie mogą powstawać w nerkach lub w pęcherzu moczowym. Około 10% przypadków kamicy jest związana z zaburzeniami metabolizmu jak np. nadczynność przytarczyc. Kamienie nerkowe zwykle występują jednostronnie, tylko w 10-20% przypadków kamica jest obustronna. Około 90% kamieni jest cieniująca i przez to widoczna na zdjęciach przeglądowych jamy brzusznej. W urografii cieniujący złóg może być bardziej wysycony lub mniej od zacieniowanego moczu. Kiedy kamień powoduje blok odpływu moczu, układ moczowy powyżej jest poszerzony. Przy braku cieniującego złogu widocznego na zdjęciu przeglądowym w miejscu zablokowania układu moczowego, przyczyną może być niecieniujący złóg, skrzepy krwi lub nowotwór. USG jest przydatna zarówno w rozpoznawaniu złogów jak i poszerzenia dróg moczowych. TK jest bardzo czuła w wykrywaniu złogów, ale w zasadzie jest zlecana u chorych z wątpliwościami diagnostycznymi. Powikłania kamicy jak wodonercze, roponercze i zmiany w przestrzeni zaotrzewnowej są dobrze widoczne w TK. MRI nie wnosi więcej informacji, z wyjątkiem konieczności równoczesnej oceny anatomii poszerzonych dróg moczowych. Badania radioizotopowe pozwalają na zróżnicowanie uropatii zaporowej od pozapalnego lub wrodzonego poszerzenia dróg moczowych i zróżnicowanie uropatii zaporowej kompletnej od niekompletnej. Ponadto czasami konieczna jest również ocena destrukcyjnego wpływu zastoju moczu i ew. nawracających infekcji na ilość czynnego miąższu nerkowego - również metody radioizotopowe.

ZAPALENIA
Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest zapaleniem śródmiąższowym, wywołanym obecnością i mnożeniem się bakterii w miąższu nerki. Badania radiologiczne nie są konieczne u większości chorych, którzy mają typowy obraz kliniczny, a leczenie przynosi poprawę. W innych przypadkach należy rozpocząć diagnostykę od usg, w której możemy stwierdzić powiększenie nerki, złogi i poszerzenie UKM. W wyniku rozszerzania wstępującego zakażenia na miąższ nerek, mogą w nim powstawać mikro-, a następnie makroskopowe ropnie korowe. W obrazie USG obserwuje się wówczas poszerzenie warstwy miąższowej (wraz za zwiększeniem wymiaru nerek) z obniżeniem echogeniczności, aż do powstawania ognisk (obszarów) bezechowych. Dyskretne zmiany miąższowe związane z zakażeniem jak również zmiany w przestrzeni około nerkowej są lepiej widoczne w TK, zwłaszcza w badaniu dwufazowym, techniką spiralną. Ciężki przebieg choroby lub oporność na antybiotyki może prowadzić do powstania ropni nerki. W urografii będziemy widzieli zatarcie zarysów mięśnia biodrowo-lędźwiowego, powiększenie nerki, przemieszczenie czy ucisk UKM spowodowany zmianą zapalną. W usg widać hipoechogenny (lub bezechowy) zbiornik wypełniony gęstą treścią, czasami obecne są strzępy tkankowe. Torebka ropnia może być pogrubiała. W TK uwidacznia się jama ropnia o niskiej gęstości. Po podaniu środka cieniującego dożylnie stwierdza się wzmocnienie kontrastowe torebki ropnia. W MRI ropień powoduje wzrost intensywności sygnału w obrazach T1 (torebka po wzmocnieniu kontrastowym) i T2 zależnych (jama ropnia). Obraz ropnia około nerkowego jest taki sam jak ropnia nerki we wszystkich technikach obrazowych.
Gazotwórcze odmiedniczkowe zapalenie nerek jest postacią o piorunującym przebiegu; w nerce szybko powstaje martwica, a proces rozszerza się na tkanki około nerkowe. Bakterie Gram ujemne powodują powstawanie gazu, który gromadzi się miąższu i czasami w przestrzeni około nerkowej i UKM. Gaz jest widoczny na zdjęciach przeglądowych jamy brzusznej i w TK. W usg widać wzrost echogeniczności miąższu nerki z obecnością hiperechogennych odbić z cieniami akustycznymi jakie daje gaz.
W przewlekłym odmiedniczkowym zapaleniu nerek oprócz nacieków występują zwłóknienia miąższu i około torebkowe. Kielichy są w różnym stopniu poszerzone i zniekształcone. Zakażenie szerzy się drogą wstępującą lub drogą krwionośną, które jest częstsze w grupie noworodków i niemowląt. W urografii stwierdza się nierównomierną wielkość nerek. Zarysy nerek są nieregularne, przy znacznych zmianach są widoczne głębokie wcięcia na poziomie obszarów zwłóknień. Sklepienia kielichów zaokrąglają się, kielichy są spłaszczone, o wyciągniętych zarysach, kolbowato poszerzone. Usg wykazuje zwężenia miąższu, ogniska zwłóknień (blizn) i nierówny zarys nerki. W tomografii komputerowej także widać bliznowacenie i nierówny zarys nerek.
Zapalenie nerek na tle ziarniniaka żółtakowego (pyelonephritis xantogranulomatosa) jest rzadką nietypową postacią ciężkiego, przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek, charakteryzującą się makroskopowo obecnością żółtawych ognisk skupiających dużą liczbę histiocytów obładowanych lipidami. Zwykle zmieniona jest jedna nerka. Jest ona powiększona i ma nieostre zarysy ze względu na proces zapalny w otoczeniu. W urografii w 50-80% przypadków stwierdza się brak wydalania moczu cieniującego - "nerka niema", lub słabo zakonrastowany układ kielichowo-miedniczkowy. Ultrasonografia uwidacznia powiększenie nerki z obecnością wielu obszarów bezechowych lub hipoechogennych otaczających UKM w którym zazwyczaj występują złogi. Może występować roponercze. W TK widać powiększoną nerkę z obkurczoną miedniczką nerkową, często zawierającą kamień odlewowy oraz zastąpienie tłuszczu zatokowego przez tkankę włóknistą. W miąższu widać ziarniniaki żółtakowe o niskiej gęstości, jamy oraz poszerzone kielichy. Zmiany mogą przechodzić na tkankę około nerkową.
Martwica brodawek nerkowych jest ogniskową lub rozlaną niedokrwienną martwicą samej brodawki i sąsiadującego z nią rdzenia nerki. Występowaniu tej choroby sprzyjają uszkodzenia nerek wywołane przewlekłym używaniu fenacetyny, aspiryny lub cukrzycą, bakteryjnym śródmiąższowym zapaleniem nerek, zaburzeniami w odpływie moczu i niedokrwistością sierpowato-krwinkową. W przebiegu choroby brodawka ulega martwicy, jej zarysy są nieregularne, pozazębiane, a później dochodzi do oddzielenia brodawki (sequestratio) i wytworzenia pojedynczych jamek, które łączą się ze światłem kielicha.
Gruźlica nerek związana jest z rozsiewem krwiopochodnym najczęściej z ogniska płucnego. Zmiany dotyczą obu nerek, ale stopień nasilenia zmian nie jest jednakowy. Powstawanie gruzełków powoduje niszczenie rdzenia, piramid oraz brodawek z wytwarzaniem jam. Procesy naprawcze powodują występowanie zwłóknień, zwapnień w miąższu, bliznowatego zaciągnięcia zarysów nerki, zwężeń szyjek kielichów oraz wodonercza. Na zdjęciu przeglądowym obraz "nerki kitowej" ma wartość rozpoznawczą. Inny charakter zwapnień nie jest charakterystyczny. W urografii stwierdza się owrzodzenia kielichów, jamy w części rdzeniowej nerki, zwężenie szyjek kielichów, amputacje kielichów, współistnienie kamicy, lub wodonercze. Pozostałe metody obrazowania jak usg i TK nie wnoszą więcej informacji a uzyskiwane obrazy nie są swoiste tylko dla gruźlicy. Nawet przy niewielkich zmianach w nerce mogą już być widoczne zmiany w moczowodzie. W miejscach owrzodzeń powstają blizny i następowe zwężenia, najczęściej w dolnym odcinku moczowodu, które w połowie przypadków powodują zastój moczu powyżej. W okolicy ujścia moczowodu dochodzi do wyciągnięcia górnego-bocznego zarysu pęcherza moczowego. W postaciach zaawansowanych dochodzi do zmian bliznowatych, marskich i zmniejszenia objętości pęcherza.

URAZY
Nerki najczęściej ulegają uszkodzeniom podczas tępych urazów brzucha, urazów komunikacyjnych czy upadków. Także postrzały czy rany drążące mogą dotyczyć nerek i okolicy. W większości przypadków (85%) uszkodzenia nerki są małe; są to ogniska stłuczenia i niewielkie przerwania ciągłości nerki, ale bez uszkodznia układu kielichowo-miedniczkowego. Na średniego stopnia uszkodzenia (10%) składają się pęknięcia nerki, które dochodzą lub nie do UKM. Około 5% przypadków stanowią ciężkie urazy nerek: rozkawałkowanie lub uszkodzenie szypuły naczyniowej. Wybór metody obrazowania zależy od ciężkości urazu oraz podejrzenia uszkodzeń innych narządów. U chorego z krwiomoczem po stosunkowo małym urazie pierwszym badaniem powinna być urografia. Jeśli uraz był ciężki lub średnio-ciężki należy rozpocząć diagnostykę od tomografii komputerowej z podaniem środka cieniującego, ponieważ oprócz uszkodzeń nerki i miedniczki nerkowej możemy ocenić pozostałe narządy jamy brzusznej. Nie poleca się wykonywać badania usg ze względu na trudności z dobrym uwidocznieniem nerek i układu moczowego w warunkach ograniczonej ruchomości chorego i raną pourazową z ew. opatrunkiem. Także doświadczenie badającego ma duży wpływ na prawidłowe rozpoznanie.
Urografia umożliwia ocenę czy wydziela jedna czy dwie nerki. W przypadku urazu powodującego stłuczenie czy wewnątrz nerkowe krwawienia możemy zobaczyć osłabienie nefrogramu lub wewnątrz nerkową masę uciskającą układ kielichowo-miedniczkowy. Wydostawanie się zakontrastowanego moczu do otoczenia odpowiada przerwaniu ciągłości UKM, co często jest związane z uszkodzeniem miąższowym nerki.
Tomografia komputerowa dobrze uwidacznia wewnątrz i zewnątrz nerkowe krwiaki, przerwanie ciągłości nerki, wyciek zakontrastowanego moczu czy krwi do przestrzeni około nerkowej. Także zmniejszony czy niejednorodny nefrogram może odpowiadać obecności ognisk stłuczenia. W przypadku przerwania czy oderwania szypuły naczyniowej widoczny jest jedynie obwodowy rąbek wzmocnienia kontrastowego. Taki obraz przemawia za niedrożnością tętnicy nerkowej.

GUZY
Nowotwory łagodne nerek mogą być pochodzenia nie nabłonkowego (włókniaki, mięśniaki, naczyniaki i inne) lub nabłonkowego (gruczolaki). Najczęściej są to guzy niewielkie, o średnicy od kilku milimetrów do 2 cm, które zazwyczaj nie wywołują objawów klinicznych.
Gruczolaki są guzami wolno rosnącymi i mogą mieć strukturę litą lub lito-torbielowatą. Czasami występują zwapnienia. Przyjmuje się, że mogą ulec zezłośliwieniu, albo stanowią wstępną fazę nowotworu złośliwego. Mięśniako-naczyniako-tłuszczak (angiomyolipoma) jest odpryskowcem (hamartoma) i zawiera włókna mięśni gładkich, naczynia i komórki tłuszczowe. Wykrycie tkanki tłuszczowej w guzie w TK lub MRI jest prawie patognomoniczne dla tego typu zmian, chociaż opisano kilka przypadków raka nerki w obrębie których znaleziono tkankę tłuszczową. W usg guz przedstawia się jako hiperechogenne ognisko w miąższu nerki. W większości przypadków nie jest konieczny zabieg operacyjny, tym bardziej, że guz może występować różnoczasowo po obu stronach.
Gruczolak kwasochłonny (oncocytoma) wywodzi się z komórek cewek zbiorczych. Guz jest łagodny, ale ze względu na lity charakter ocena, czy nie jest to guz złośliwy nie jest możliwa przedoperacyjnie. Występuje blizna centralna, którą można uwidocznić w usg, TK i MRI, ale obraz nie jest patognomoniczny.
Rak nerki wywodzi się z komórek cewek bliższych i występuje najczęściej w 6 dekadzie życia, częściej u mężczyzn. Rak cechuje się naciekająco-niszczącym rozrostem i nieregularnie rozbudowanym systemem naczyniowym. Metody radiologiczne dostarczają pośrednich lub bezpośrednich dowodów istnienia guza. Na zdjęciu przeglądowym mogą wystąpić następujące objawy: powiększenie wymiarów nerki lub jej części, zmiany kształtu w postaci uwypuklenia (garbu), przemieszczenie nerki, zwapnienia w centralnej części guza lub na jego obwodzie. W urografii uwidaczniają się przemieszczenia i zniekształcenia UKM, a ich nasilenie jest związane z wielkością guza i z jego umiejscowieniem. Obecność litego guza nerki w TK, usg lub MRI przemawia za wstępnym rozpoznaniem raka dopóki nie wykluczy się takiego rozpoznania. Rak nerki w TK przedstawia się jako obszar o niejednorodnej gęstości i współczynniku pochłaniania podobnym do prawidłowego miąższu. Po podaniu środka kontrastującego ulega wzmocnieniu, co pozwala dokładniej określić granice guza. Nowotwór powoduje zniekształcenie zarysów nerki. Hipodensyjne ogniska, o nieregularnych zarysach, odpowiadają martwicy rozpływnej. W obrębie nacieku można wykazać różnopostaciowe zwapnienia. Rozszerzenie żyły nerkowej, zniekształcenie jej światła lub niewypełnienie się krwią cieniującą przemawiają za naciekiem żyły. Wzdłuż szypuły naczyniowej nerki oraz w okolicy dużych naczyń jamy brzusznej można uwidocznić powiększone węzły chłonne. TK jest obecnie podstawową metodą określającą zaawansowanie nowotworu przed leczeniem jak również po leczeniu, w poszukiwaniu wznowy miejscowej i przerzutów. Za pomocą ultrasonografii możemy różnicować guzy lite i torbiele nerek. Guzy lite przedstawiają się najczęściej jako ogniska hiperechogenne lub o mieszanej echogeniczności, z obecnością hipoechogennych obszarów rozpadu w guzie. W usg można zobaczyć naciekanie żyły nerkowej w postaci czopa nowotworowego czasami szerzącego się do żyły głównej dolnej oraz wykryć powiększone okoliczne węzły chłonne lub przerzuty. W MRI widać guz nerki jako obszar o niejednorodnej strukturze. Obrazy w czasie T1 i T2 są różne, w zależności od budowy guza. MRI jest najbardziej czułą metodą wykrywania raka nerki i naciekania żyły nerkowej, ale z powodu kosztów, małej dostępności oraz dobrej skuteczności TK i ultrasonografii, jest używana głównie w diagnostyce niejasnych zmian oraz u chorych, u których istnieją przeciwwskazania do podawania jodowych środków kontrastujących. Angiografia jest obecnie rzadko stosowana w diagnostyce raka nerki.
W miedniczce nerkowej, podobnie jak w innych odcinkach dróg moczowych, rozwijają się raki brodawczakowate raki płaskonabłonkowe lub brodawczaki. Techniki obrazowe jak: urografia, pielografia, TK z podaniem środka cieniującego, MRI i ultrasonografia uwidaczniają nieregularny ubytek wypełnienia miedniczki nerkowej lub masę o nierównych zarysach, wpuklającą się do światła miedniczki. Często współistnieje wodonercze. W przypadku bardzo nasilonego wodonercza lub znacznego nacieczenia miąższu nerki, występuje brak wydalania moczu cieniującego, a zajęta nerka nie uwidacznia się w urografii. Pielografia wstępująca jest konieczna aby zróżnicować ubytki wypełnienia dróg moczowych i uzyskać materiał do badania (biopsja szczoteczkowa). W TK możemy różnicować inne przyczyny ubytków wypełnienia w urografii jak skrzepy krwi, kamienie nie cieniujące, czy tętniaki uciskające na miedniczkę. Guzy moczowodów mają taki sam obraz jak guzy miedniczki nerkowej, ale prędzej pojawia się wodonercze.

UROPATIA ZAPOROWA

Przez uropatię obstrukcyjną, zwaną także zaporową, należy rozumieć całokształt zmian morfologicznych i czynnościowych układu moczowego wywołanych przez całkowitą lub częściową, jednostronną lub obustronną niedrożność dróg moczowych. Przyczyny mogą być umiejscowione w samych drogach moczowych lub poza nimi. Do pierwszej grupy należą: kamienie moczowe, skrzepy krwi, oddzielone martwiczo zmienione brodawki nerkowe, zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego, nowotwory dróg moczowych, pęcherz neurogenny, marskość pęcherza. W drugiej grupie występują: choroby gruczołu krokowego (przerost, zapalenie, nowotwór), guzy miednicy mniejszej, przewodu pokarmowego, przestrzeni zaotrzewnowej, zwłóknienie zaotrzewnowe, przypadkowe podwiązanie moczowodu w czasie zabiegu operacyjnego. W urografii nerka może mieć normalne wymiary lub może być powiększona. UKM jest poszerzony, co dobrze widać na zdjęciach opóźnionych. Przy dłużej trwającym utrudnieniu odpływu moczu pojawiają się urograficzne objawy. Objaw półksiężyca jest to zakrzywiona, zacieniowana linia, która odpowiada poszerzonym cewkom, które nie przebiegają prostopadle do powierzchni kielichów jak w warunkach prawidłowych ale położone są równolegle do nich. Innym objawem jest negatywny pielogram, który odpowiada poszerzonemu UKM, wypełnionemu nie cieniującym moczem na tle zakontrastowanego miąższu nerki. U pacjentów z atrofią miąższu w następstwie długotrwałego wodonercza widoczne jest wzmocnienie kontrastowe pozostałego miąższu w zależności od zachowanej funkcji. W pozycji stojącej uwidacznia się poziom kontrastu w poszerzonym UKM co spowodowane jest brakiem perystaltyki. W usg, tomografii komputerowej i MRI widoczne jest poszerzenie UKM oraz zmieniony atroficzny miąższ w późniejszym okresie trwania choroby. Stopień redukcji czynnego miąższu może być oszacowany w badaniach radioizotopowych. Podczas badań możemy znaleźć przyczynę bloku odpływu moczu. TK i MRI są szczególnie przydatne w ocenie zmian patologicznych w przestrzeni zaotrzewnowej. Quote this article on your site